Oude Waarden

Vanochtend zat ik met een vriendin naar een trompetconcert van Haydn te luisteren. Ik luister uit mezelf meestal naar andere muziek. Net als ik ook eerder naar een film kijk dan een boek lees (ik lees wel veel vakgerelateerde boeken, maar weinig romans). Het heeft allemaal te maken met een bepaalde haast, doelgerichtheid en vanuit die overweging kiezen wat het gemakkelijkste en snelste is om te doen. En dat is eigenlijk precies wat ook veel jongeren doen. De jongerencultuur is snel, vluchtig, waarin wel veel informatie wordt verwerkt, maar slechts oppervlakkig. De aandachtspanne is kort. Daar waar we tot 5 jaar geleden geduld hadden om een filmpje van 10 minuten te bekijken, is inmiddels 3 minuten te lang en zijn filmpjes van 60 seconden de norm geworden.

Thomas Ziehe - een Duitse pedagoog - heeft dit fenomeen bestudeerd. Hij constateert dat er altijd twee culturen zijn die naast elkaar bestaan. De normcultuur: de cultuur van de ouders, van school, van klassieke muziek, de kunsten. Daarnaast bestaat de cultuur van jongeren, een eigen subcultuur, met een eigen manier van communiceren, kleden en muziekvoorkeuren. In alle generaties is het tot nog toe zo geweest dat de jongeren bij het binnentreden van hun school zich dienden aan te passen aan de regels en omgangsvormen die golden in de cultuur van de school, want dit was de norm. Nu lijkt er voor het eerst in de geschiedenis een tendens te ontstaan waarin de jongerencultuur de normcultuur aan het worden, waarin niet de jongeren, maar de school zich gaat aanpassen. Ik zie dit zelf ook ontstaan in het instituut waar ik zelf aan verbonden ben. Docenten gebruiken facebook in hun onderwijs, twitteren en gebruiken games. Elementen die van origine komen uit de jongerencultuur en die nu geintegreerd worden in het onderwijs. 

Thomas Ziehe stelt echter dat het nog maar de vraag is, of wij leerlingen daar wel een plezier mee doen. In hen schuilt onzekerheid over hun vermogen om zich schriftelijk en mondeling goed uit te drukken, om teksten goed te begrijpen. Iets waar meer mee geoefend werd in school en daarbuiten door eerdere generaties. Daarnaast zijn leerlingen zoekende naar wie ze zijn en beseffen dat hun gedrag erg vluchtig is en voelen over het algemeen weinig trots over wat ze presteren, juist omdat het zo weinig inspanning kost.  Ziehe constateert in zijn onderzoekingen dat er bij jongeren wel degelijk een diep geworteld verlangen zit naar meer verdieping, meer kennis en vaardigheden op bepaalde gebieden.

Het advies is daarom om tijdens deze zomer eens na te denken, over hoe je je leerlingen als een soort reisleider mee kunt nemen naar voor hun onbekende werelden. De wereld van jouw vak, laat hen jouw vakgebied door jouw ogen beschouwen: waar ben jij enthousiast van bent geworden? Wat zie jij als je er naar kijkt? Welke vragen stel je jezelf? Wat heb je daarin meegemaakt, wat heb je zien veranderen, waar heb je je over verwonderd? Welke zorgen heb je? Waar zie je kansen? Geef hen hierin opdrachten mee die uitdagend zijn, die moeite en tijd kosten om uitgevoerd te worden en steun hen in dat proces. Laat hen ervaren dat leren niet alleen maar leuk is, maar ook frustrerend en moeilijk kan zijn, maar dat als je doorzet, je ook echt iets hebt gepresteerd om trots op te zijn.

 

Bekijk als inspiratie de documentaire: Rythm it is! en je zult begrijpen wat ik bedoel.

 

Ik heb ook een goed voornemen: ik neem deze zomervakantie een roman mee in plaats van een inhoudelijk boek, wat ik normaal doe en heb voorgenomen meer naar klassieke muziek te luisteren. Tijd voor verdieping en rust.

 

Ik wens je een heerlijke zomer toe. 

05-09-2014

Reacties

Reactie toevoegen

Naam
E-mail
Bericht